Deze vrienden bouwden hun eigen kano voor een jungletocht door de Amazone

Interview over hun tijd bij een inheemse stam in Ecuador

Boezemvrienden Benjamin Sadd en James Trundle woonden en werkten vijf maanden samen met de Huaorani, een stam in het Amazonegebied in Ecuador. Tijdens hun verblijf bouwden ze een dug out – een traditionele kano, gemaakt van een boomstam – voor een jungletocht van nog eens een paar maanden over de Amazone.

Ben documenteerde de reis, maakte de film Dug Out en vertoont deze tijdens de European Outdoor Film Tour, die in oktober door Nederland raast. In een exclusief interview met Outdoor Manners vertellen de twee vrienden erop los. Wauw, wat een verhaal!

dug out, ecuador, amazone, jungle, Huaorani, Benjamin Sadd, James Trundle (1)
In een zelf gebouwde kajak over de Amazone. Hoe kwamen jullie op dit idee?

Ben: “We hebben het altijd leuk gevonden om dingen te bouwen. Ook zijn we beide niet vies van reizen en hebben we een voorliefde voor het regenwoud. Die aspecten vormden de basis voor het idee. We hebben een jaar onderzoek gedaan naar hoe we dit zouden moeten doen. Daarna zijn we er gewoon op uitgetrokken.”

James: “Het exacte idee ontstond bij Ben, ik was direct enthousiast. We hadden het al vaker over verschillende reizen die we samen konden maken, deze reis bleef telkens weer terugkomen.”

Een boomstam bewerken tot kano, de jungle, leven tussen een onbekende stam… Is dat een beetje vol te houden?

Ben: “Het zwaarst is de hitte en luchtvochtigheid in de Amazone, zeker als je hier nooit eerder bent geweest. De eerste weken waren vooral zwaar. Onze handen zaten vol met blaren, omdat we dag in dag uit aan het werk waren. Op een zeker moment hadden we geen blarenpleisters meer, dus moesten we ermee dealen. Uiteraard hadden we ook veel plezier binnen de gemeenschap. Door de jungle trekken met onze mentor Bay was een te gekke ervaring. Tegelijkertijd plaagde hij ons over hoe hij wel hard en effectief kon blijven doorwerken zonder rust. Ik hoop dat als ik 57 nog net zo fit en actief ben als hij.”

dug out, ecuador, amazone, jungle, Huaorani
De onvermoeibare Bay (57)

James: “Voor de reis werkte ik al elke dag met mijn handen, die dus net iets meer gewend zijn. En je werkt natuurlijk niet de hele dag in vol tempo. 3 tot 4 uren per dag aan de boot werkten, en de rest van de dag gebruikten om te helpen in het huishouden van de families. Maar gaandeweg werd het moeilijker, we zijn beide ziek geworden en op sommige momenten hadden we gewoonweg geen energie meer. We konden daarentegen weer een hoop kracht putten uit de schoonheid van de Amazone, die deed onze maagproblemen snel vergeten.”

Hoe was het leven tussen de Huaorani stam?

Ben: “Het leven met de Huaorani stam in Apaika was geweldig. Ze zijn ontzettend gastvrij en aardig voor ons geweest. We hebben geprobeerd om ze zo min mogelijk in de weg te lopen. We vonden het ook wel zo eerlijk om ze te helpen met het huishouden, dus we deden een hoop klusjes voor ze. Bijvoorbeeld helpen met het oogsten van yucca (een knolgewas) of koken voor de gemeenschap. De communicatie was voornamelijk in het Spaans. Bay en de jongeren in de stam spraken dit. Beva, de vrouw van Bay, echter niet. Maar dat weerhield haar er niet van om gezellig met ons kletsen. Het maakte haar niets uit dat we haar niet begrepen.”

James: “We zijn bevoorrecht dat we bij deze stam mochten wonen. Bay is waarschijnlijk een van de laatste Huaorani mannen die op deze authentieke manier in de jungle leeft. Het was zo’n mooie ervaring dat we ons verblijf daar zelfs met een week hebben verlengd. Het bouwen van de kano werd bijna een soort bijproject. We hebben veel geleerd van hun leven en dagelijkse routines.”

Zoals?

Ben: “Voornamelijk het leven en overleven in de jungle, maar ook een hoop over hun leefstijl in het algemeen. Ook leerden we over hoe zij tegen de het leven in de jungle aankeken en de problemen die zij ondervinden aan het behoud van hun levensstijl. Oliemaatschappijen proberen al een tijdje hun grond op te kopen. Zo zijn er al stammen die naar de dorpen zijn gemigreerd.

James: “We hadden nooit verwacht dat we zoveel steun en begeleiding van Bay zouden krijgen bij het bouwen van de kano. Hij heeft ons elke dag geholpen. Hij was ontzettend relaxt, dat merkten we al toen we de boom moesten kappen. Onderweg naar de Amazone heb ik een boek gelezen over hoe je een boom moet kappen. Dat schrok me enorm af, omdat het een ingewikkelde en gevaarlijk onderneming is. Bay hield het liever simpel en instrueerde ons hoe hij een boom zou kappen. Ik zal nooit vergeten hoe het voelt al de boom eindelijk valt.”

Wat aten jullie?

Ben: “Het diner was meestal een klont gekookte yucca met vis. Althans, als we wat hadden gevangen. Soms hadden we mazzel en zat er wat vlees bij de maaltijd. Een van de huiskippen is op een dag vermoord door een slang, dus die is toen ook geconsumeerd. Daar hebben we vier dagen van kunnen eten. Als we een succesvolle jacht hadden aten we voornamelijk agoeti of aap. Dit vlees werd gekookt. Het ontbijt bestond uit chucula, gepureerde bananen met heet suikerwater. Chica is gemaakt van gefermenteerde yucca. Dit wordt een substantie die op yoghurt bij. We deden daar nog wat azijn bij. Dit werd al snel ons favoriete ontbijt, want een paar liter gaf je genoeg energie tot de lunch.”

dug out, ecuador, amazone, jungle, Huaorani, Benjamin Sadd, James Trundle

James: “In het begin kookten ze rijst en andere luxe maaltijden voor ons die je niet zou verwachten in de jungle, maar al snel merkte we dat ze ons een speciale behandeling gaven. Het was hun manier om gastvrijheid te tonen, maar wij wilden leven zoals zij leefden. Dit veranderde onze maaltijden al snel naar yucca met banaan. We aten verse vruchten en oogsten honing van bijen die niet konden steken. We hebben ook voor hen gekookt, niet altijd met succes. Maar ze waren groot fan van onze jungle chili, die zo moeilijk was om te bereiden dat we er bijna een hele nacht mee bezig zijn geweest.”

Wat voor gereedschap gebruikten jullie in de jungle?

Ben: “We hadden voor de trip al wat spullen ingekocht. We zijn langs een paar hakbijlfabrikanten gegaan in Zweden, waaronder Gransfors Bruk en Hans Karlsson. De Huaorani stam was al bekend met dit gereedschap. Zij pakten de bijlen op alsof ze ermee geboren waren. Sommige spullen konden we echt niet gebruiken, dus die hebben we maar achtergelaten. Waaronder een levensgrote zaag die je met twee man moest gebruiken. Deze hadden we nooit moeten meenemen, zonde van de moeite en waardeloos in zijn gebruik. Wat we wel gebruikten: grote hakbijlen, bosbijlen, zakmessen, een grote en kleine dissel en kleinere bijlen voor het houwwerk.”

dug out, ecuador, amazone, jungle, Huaorani, Benjamin Sadd, James Trundle

James: “We hadden uitstekend gereedschap, maar ons gebrek aan ervaring maakte het in het begin moeilijk. Oefening baart kunst. Ik was zeer onder de indruk van de ruwe gereedschappen die de stam gebruikte. Deze tools waren echt gemaakt voor het overleven in de jungle. Sommige gereedschappen van hen waren ook handgemaakt. Zo is een keer de hilt van Bay’s bijl gebroken. We hebben drie uren door de jungle gelopen op zoek naar hout die de hilt kon vervangen. Het hout was lastig te bewerken. Bay kon dit perfect, maar Ben en ik hadden er constant moeite mee.”

Hoe was de band met de rest van de stam?

Ben: “Het leven met de stam was het makkelijkste onderdeel van de reis, ze vonden het mooi dat we geïnteresseerd waren. Er zijn momenten geweest dat we ons een beetje buitengesloten voelden, maar we hebben ons over het algemeen onderdeel van de stam gevoeld. Het afscheid viel daarom ook zwaarder dan we verwachtten. Om ze te bedanken hebben we onze gereedschappen aan geschonken.”

James: “Hun zorgzaamheid heeft ons door de zwaardere momenten getrokken. Zeker toen we ziek werden. Onze magen konden het gekookte water niet langer verwerken, maar zij wisten ons er telkens weer bovenop te helpen.”

Hebben we het nog niet eens gehad over de jungletocht door de Amazone. Vertel, wat was dat voor beleving?

Ben: “Dat is een moeilijke vraag, maar het was grotendeels geweldig. De mensen waarbij we verbleven waren zo vriendelijk, evenals de mensen die we onderweg in de kano hebben ontmoet. Ik ben ontzettend geïnteresseerd in de wilde dieren die in het Amazonegenied leven leven. Prachtig om die allemaal te zien. Maar er zit ook een keerzijde aan. Je weet gewoon dat dit gebied niet voor eeuwig zo zal blijven. Dat vind ik verschrikkelijk, het is heel gemakkelijk om jezelf te wanen in de schoonheid van het regenwoud. Tot je ineens teruggetrokken wordt naar de realiteit, omdat je langs de rivieroever een olie buis ziet liggen.”

dug out, ecuador, amazone, jungle, Huaorani, Benjamin Sadd, James Trundle, kano

James: “We zijn er enorm lang geweest, maar toch is het moeilijk om te omschrijven hoe het nou precies was. Er zijn zoveel ecologische problemen die mijn ervaring hebben aangetast, dat het moeilijk is om hier een conclusie over te vormen.”

Zijn jullie ooit in gevaar geweest?

Ben: “We hebben allebei drie weken last gehad van onze maag. Dat resulteerde in verschrikkelijke diarree. Gevaren waren er genoeg, maar die zijn snel vergeten als het goed gaat. James is wel een keer uit de boot gevallen. Dat ging net goed.”

James: “We voelden ons over het algemeen wel veilig, het ziek worden was alleen erg vervelend. Omdat onze gastfamilie zo thuis was in de jungle voelden we ons ook veiliger. We kwamen regelmatig de uiterst giftige lanspuntslang tegen, maar we maakte ons er weinig zorgen om. Ben heeft er ‘s nachts een keer per ongeluk overheen geplast. We waren wel op onze hoede voor de Tagaeri. Deze stam staat bekend om hun agressie en vallen nog regelmatig aan. Het moment dat ik echt gevreesd heb voor mijn leven was toen ik overboord sloeg. Ik had dom genoeg mijn waterproof jas aan en die zoog zich helemaal vol met water, wat het haast onmogelijk maakte om te zwemmen. Ik dacht dat ik zou verdrinken door het gewicht en de stroming van de rivier. Gelukkig heeft Ben me uit de rivier kunnen halen.”

Waar sliepen jullie tijdens de jungletocht?

Ben en James: “Onderweg sliepen we aan de oevers van de rivier. We trokken de boot aan de kant en we sliepen in hangmatten. Om de insecten enigszins van ons af te houden, smeerden we ons helemaal in met modder.”

dug out, ecuador, amazone, jungle, Huaorani, Benjamin Sadd, James Trundle
Hebben jullie momenten gehad dat echt even alles tegenzat?

Ben: “James beweert nog steeds dat ik zijn leven heb gered toen ik hem uit de rivier trok nadat de kano omsloeg. Ik weet zelf niet of dat echt waar is, maar dat was wel een dag waarop alles fout ging. We moesten een stuk over land om een ander deel van de rivier te kunnen bevaren. Dit was een logistieke nachtmerrie. De kano moest een deel over het land, in de achterbak van een auto. Tijdens het rijden waren we doodsbang dat de boot eruit zou vallen.”

James: “Er gingen vaak dingen kapot en de jungle is meedogenloos. De zonnepaneel accu’s bleken al snel voor enige uitdagingen te zorgen. Onderweg over de rivier ging ons waterfilter en kookstelletje kapot en koken is al lastig genoeg in een vochtige jungle. Maar het voelde nooit echt vervelend, meer als een grappige uitdaging.”

Hoe hebben jullie elkaar door de zware momenten geholpen?

Ben: “Voornamelijk door elkaar te plagen. Dit doen we al zo lang, dus ik weet dat hij het wel kan hebben. Maar James heeft mij meerdere malen gesteund. Zijn mindset is: doorgaan met wat me moeten doen, opgeven is geen optie. Dit vind ik nog steeds een van zijn beste karaktereigenschappen.”

dug out, ecuador, amazone, jungle, Huaorani, Benjamin Sadd, James Trundle, kano (1)

James: “Het voelde niet alsof we elkaar moesten oppeppen, we waren tevreden met hoe de reis verliep. Je weet dat het onprettig kan zijn en daar geef je dan ook aan toe. We werkten gewoon veel samen en dat hielp tijdens de reis enorm.”

Hoe kwamen jullie zo bij de European Outdoor Film Tour?

Ben: “De European Outdoor Film Tour was een kans om ons project aan een groot publiek te laten zien. Het helpt ons enorm als we op deze manier ons verhaal kunnen vertellen. Ik ben heel trots dat onze film wordt getoond. Daarnaast is het voor mij belangrijk dat mensen nu kunnen zien hoe de Huaorani stam leeft en wat hun geschiedenis is. Ik hoop dat iedereen de film ook mooi vindt en dat iedereen beseft dat deze gemeenschap en het regenwoud met voorzichtigheid moet worden behandeld. Het is voor mij niet alleen een film over onze reis, maar ook over de diepgewortelde problemen in dit gebied.”

Hoe lastig is het om zo’n lange reis te documenteren voor een film van 20 minuten?

Ben: “Het schieten van de film was het moeilijkste onderdeel van dit project. Dat deden we met z’n tweeën, we hadden geen filmploeg bij ons. Ik wilde de film zo stilistisch mogelijk opnemen, dus veel beelden van de wildlife en natuur. Die waren net zo belangrijk als onze reis. Het was soms echt een ramp om het beeldmateriaal van de camera op mijn harde schijf te krijgen. In een modderpoel onder een hangmat, terwijl de accu’s van de apparatuur leeg raken… Verre van ideaal. James heeft veel beelden geschoten, dit heeft hij fantastisch gedaan. Ik was tijdens dit project de regisseur en cameraman. De film heb ik uiteindelijk afgemaakt in Siberië, tijdens een ander avontuur.”

James: “Ben is een geweldige filmmaker, dus de regie liet ook aan hem over. Uiteraard heb ik zelf wel veel gefilmd. Dat ging elke dag steeds een beetje beter.”

De European Outdoor Film Tour vindt verspreid over oktober op verschillende plekken in Nederland plaats. Kaartjes kosten 15 euro. Meer informatie vind je hier.

Meer leuke content? Like ons op Facebook

20-11-2017 - Rajno van Wilgenburg