Outdoor Manners Stories: Twan en Ingeborg rijden op eigen houtje door het ‘rauwe’ Afrika

500 dagen op reis

Willem Barentsz zette de trend in de 16e eeuw in en nog steeds zijn Nederlanders ware ontdekkingsreizigers en avonturiers. Waar je ook ter wereld komt, overal kom je ze tegen. In deze rubriek laten we ze aan het woord. Om hun verhalen te delen en jou te inspireren. Deze week het avontuur van Twan Koenders (32) en Ingeborg van den Ban (29). Na een aantal backpackreizen besloten ze eens voor de wat minder gebaande paden te gaan. En dan kom je al snel in Afrika terecht.

afrika, zambia
Kamperen in Zambia

Kun jullie jezelf kort even voorstellen?

In 2010 maakten we onze eerste ‘buiten-Europa-reis’ naar Zuid-Oost Azië: vijf maanden backpacken en genieten van de vrijheid. Twan was afgestudeerd en ging daarna aan het werk, Ingeborg ging terug de schoolbanken in om haar Master af te ronden. We rolden vervolgens het werkende leven in en gingen daar in op. En om eerlijk te zijn, we mochten absoluut niet klagen: we hadden beiden een goede baan, een leaseauto, een fijn appartement in Eindhoven, leuke vrienden, genoeg te doen en we maakten elk jaar onze vakantiedagen op om zo lang mogelijk en zo ver mogelijk weg te gaan: Zuid-Afrika, Filipijnen, Sri Lanka, Mexico of snowboarden in Frankrijk.

En toch vroegen we ons af en toe af wat we aan het doen waren: je staat ’s ochtends vroeg op, stapt in de auto naar je werk, baalt omdat je toch niet tien minuten langer in je bed had moeten blijven liggen omdat je nu in de file staat. Je doet je werk, rent van afspraak naar afspraak en springt ’s middags weer in de auto om met je lotgenoten elke dag weer in dezelfde file terug naar huis te staan. ’s Avonds spreek je met vrienden af of ga je sporten. Om vervolgens moe je bed in te duiken en de volgende dag weer van voor af aan te beginnen. Tsja, zo leefden wij ons leven: druk druk druk. En dus hakten we de knoop door, maakten een spaarplan, zegden onze banen op en regelden oppas voor onze katten. De backpack was ingepakt en 18 juni 2016 vertrokken we weer!

afrika
Hiken in Malawi

Hoe kwamen jullie op het idee om van Kaapstad naar Nederland te rijden?

“Met de backpack reisden we door Turkije, Tanzania, Zambia, Namibië, India, Nepal, Myanmar, Australië en Nieuw Zeeland. In Zambia en Namibië huurden we een auto met kampeerspullen en reden beide landen door van noord naar zuid. Een enorm gevoel van vrijheid! De afgelopen jaren hebben we meerdere landen in Azië bezocht. Nu we meer reiservaring hadden, kregen we ook het gevoel dat het rondreizen in Azië wat makkelijk is, de paden zijn begaand. Vele toeristen zijn ons voor gegaan en hebben exact dezelfde route afgelegd. Ze hebben dezelfde dingen gezien en gedaan. Het reizen op zich heeft daardoor inmiddels minder uitdaging voor ons.

Het reizen door Afrika gaf ons daarentegen een heel nieuw gevoel: het voelt nog als een avontuur omdat je echt op jezelf bent aangewezen en niet op een (lokale) touroperator. Ook is er bijna geen openbaar vervoer, het continent voelt ‘rauw’ en minder gemaakt voor toeristen. Zodra je van de ene naar de andere bestemming rijdt zie je hoe de mensen leven. Een levensstandaard waar we ons in Europa niets bij voor kunnen stellen. De natuur is op heel veel plekken nog onaangetast en puur. Je kampeert daardoor op idyllische plekken en zit je avond na avond onder de overweldigende Afrikaanse sterrenhemel. We zijn hier niet alleen voor de toeristische highlights, maar ook het onderweg zijn is al gave ervaring op zich.”

Afrika, Met onze Malawische vrienden in de auto (1)
Met onze Malawische vrienden in de auto

Hoe hebben jullie je voorbereid?

“Terwijl we in het noorden van India op de motor door de Himalaya slingerden hakten we de knoop door: we willen terug naar Afrika. Dat betekent ook dat we ons moesten gaan inlezen en voorbereiden. Wanneer we gaan backpacken, checken we of we een visum moeten aanvragen en zoeken we uit wat we in het betreffende land willen doen en zien. Op basis daarvan kopen we vliegtickets en daar blijft het vaak bij. Een voorbereiding die niet meer dan twee uur in beslag neemt. Maar voor een autorit door een voor ons toch wel onbekend continent willen we ons iets beter voorbereiden, aangezien we geen idee hebben wat er allemaal op ons af zal komen!

We lazen blogs en forums en kwamen er al snel achter dat de route van Zuid-Afrika langs de westkust omhoog naar Marokko niet vaak genomen wordt. En niet zonder reden: er is weinig te doen naast het van A naar B rijden en er liggen een aantal minder veilige landen waar je niet zomaar doorheen kunt. De route via de oostkust naar Egypte wordt ook niet vaak, maar in ieder geval een stuk vaker gereden. Het plan werd dan ook als volgt: we kopen een auto, starten in Zuid-Afrika en rijden vanaf daar via de oostkust terug naar Nederland. Ook landen als Rwanda en Oeganda werden opgenomen op het programma, de nóg minder begaande paden van Afrika. De meeste overlanders die deze reis hebben gemaakt staken in Egypte over (met de boot) naar Griekenland of Italië. Dat betekent dat we dwars door het onbekende Ethiopië moesten rijden, de bloedhete woestijn van Soedan en langs de eeuwenoude steden in Egypte.”

Nationaal park Simien, Ethiopië, Afrika
Nationaal park Simien, Ethiopië

“Terwijl we door Myanmar aan het backpacken waren begonnen we met de zoektocht naar een auto. Advertentie na advertentie vloog over ons computerscherm. Maar welke auto is nou echt geschikt voor zo’n reis? Na het lezen van een aantal forums werd het al snel duidelijk. Zowel een Land Rover als Toyota Land Cruiser is een geschikte optie. Beide 4×4 wagen, niet een overbodige luxe op de soms ogenschijnlijk onbegaanbare Afrikaanse wegen. Beide typen komen veel voor in Afrika, waardoor je altijd een monteur én reserveonderdelen kunt vinden. Beiden worden in Zuid-Afrika vakkundig omgebouwd tot een ‘overland vehicle’, geschikt om onafhankelijk naar afgelegen gebieden te kunnen reizen.

In Zuid-Afrika worden verschillende tweedehands auto’s aangeboden die uitgerust zijn voor zo’n reis. Het enige probleem is dat we dan in Nederland aan zouden komen met een ‘right hand drive’ auto: het stuur zit aan de andere kant. En hoe werkt het eigenlijk om een Afrikaanse auto in Nederland te importeren? Na de voors en tegens hiervan tegen elkaar te hebben afgestreept zijn we toch voor een Nederlandse auto gegaan. In een hotelkamer in Myanmar kochten we, met hulp vanuit Nederland, een Defender 130, 300TDI. Een prachtige wagen uit 1998. Ze heet inmiddels Ollie, omdat ze in het begin wat ‘oily’ was: ze liet een mooi plasje van verschillende typen en kleuren olie achter waar ze geparkeerd stond.

In Zuid-Afrika is ze vervolgens omgebouwd – naar Twans eigen ontwerp – tot een serieuze overland auto en is ze voor vier personen van alle gemakken voorzien. Van een koelkast met vriesvak tot een daktent. Een compleet elektrisch systeem met een zonnepaneel voor het geval we ergens niet op de netstroom kunnen aansluiten. Grote lades voor onze kleren. Kratten voor eten en reserveonderdelen. Een luifel zodat we schaduw kunnen creëren en twee keer 60L watertanks. Alles om zelfstandig minimaal een week ergens te kunnen verblijven.”

Kun jullie een korte samenvatting geven van de reis tot nu toe?

“Vanaf het moment dat we met de auto zijn gaan rijden vanuit Zuid-Afrika voelt het echt als een ‘nieuwe reis’. In Azië trokken we rond met onze backpack. We waren er altijd afhankelijk van hotelletjes, restaurantjes op straat en het openbaar vervoer. Bijna elke avond sliepen we in een ander bed. Onze manier van reizen is dan ook drastisch veranderd sinds we met de Land Rover zijn vertrokken: het leven in en om de auto is een unieke ervaring! Alle spullen die we nodig hebben, hebben we bij ons: kleren, eten, reserveonderdelen en ons bed bovenop de auto in de daktent. Na een aantal nachten kamperen komen we er ook achter dat Twans ontwerp behoorlijk compleet is: alles heeft zijn eigen plekje, is makkelijk te vinden en schudt niet door de auto heen en weer. Zodra we op een camping aankomen klappen we samen de tent uit, pakken de stoelen en schenken een glas wijn in. Binnen tien minuten zitten we te genieten op de prachtigste plekjes.”

Afrika, Botswana_koken in het kampvuur
Botswana. Koken in het kampvuur.

“De campings waar we komen zijn erg mooi. In Europa hebben campings vaak gemarkeerde vakken, met elk hun elektriciteitspunt, dichtbij een waterpunt en ze zijn vlak. Je kunt er vaak precies een caravan, auto en één of twee kleine tentjes op kwijt. In het zuidelijke deel van Afrika is dat wel even anders. De plekken zijn enorm groot. Zo groot dat je er vaak gemakkelijk met twee of drie overlanders kunt staan. De vakken zijn niet afgebakend, waardoor de camping een veel natuurlijker uitstraling krijgt. Met name ook omdat het soms zoeken is naar een vlak stukje grond om te parkeren. Als je geluk hebt is er elektriciteit maar indien dit niet het geval is zetten we het zonnepaneel neer, zodat onze koelkast toch kan blijven draaien. Maar er is nog een reden dat het een stukje avontuurlijker voelt dan kamperen in Nederland. Bijna elke avond maken we een kampvuur van het hout dat we langs de kant van de weg kopen of sprokkelen in de omgeving van de kampeerplek. We hebben een pan waarmee je in vuur kunt koken. Het is even wennen omdat je de warmte een stuk moeilijker kunt reguleren, maar we maken zo de lekkerste stoofpotjes.”

Welke plekken zijn tot nu toe het meest bijgebleven?

“We krijgen geregeld de vraag wat ons favoriete land is. Gek genoeg hebben we geen echte nummer één. Elk deel van Afrika waar we doorheen zijn gereden heeft z’n eigen pluspunten. Zo stond het zuidelijke deel van Afrika compleet in het teken van ‘wildlife’. Wat is er gaver dan dat er overdag vier grote mannetjesolifanten over je kampeervak lopen (waar geen hekken omheen staan), ’s avonds een hyena op twee meter afstand van je tafel staat, in het pikdonker. Om nog geen half uur later op te schrikken van de angstaanjagende brul van een leeuw, op maximaal vijftig meter afstand. En als je dan uiteindelijk in bed ligt word je wakker omdat een olifant op tien meter afstand van de auto bladeren staat te eten.

Iets verder naar het noorden kwamen we in Malawi, een land dat verrassend weinig toerisme kent. Mensen denken dat er oorlog heerst of dat er domweg niets te doen of te zien is. Maar het grappige is, Malawi is één van de weinige landen in Afrika waar nooit oorlog is geweest! En toch heeft het ontzettend veel te bieden: van Mt. Mulanje in het zuiden om te ‘hiken,’ tot het gigantische Lake Malawi en de rijke historie van de vele missionarissen die naar Malawi kwamen tot de Engelsen die het land kolonialiseerden.”

Apen in Nationaal Park Simien, Ethiopië, afrika
Apen in Nationaal Park Simien, Ethiopië

“Het land dat ons echter het meest heeft verbaasd, is Ethiopië. Van tevoren hadden we het beeld van een droog, vlak en zanderig land waar veel mensen honger lijden. Het bleek echter enorm bergachtig te zijn, groen en er is veel bedrijvigheid gaande. Werkelijk overal zijn mensen. Er wonen diverse stammen die hun leven leiden en gebruiken hebben waar wij in Nederland totaal geen voorstelling van kunnen maken. Van stammen met tradities die je alleen maar van tv kent en waarvan je eigenlijk niet gelooft dat ze nog steeds bestaan. We ‘hiken’ op 4.400 meter hoogte en bezochten gigantische zoutvlaktes en de actieve Erta Ale vulkaan richting de grens met Eritrea waar we de lava in de krater zagen bubbelen.”

Welke ervaring is het meest bijgebleven?

“Afgelopen anderhalf jaar hebben we veel gedaan en ontzettend veel mooie plekken gezien. We voelden de adrenaline door ons lichaam gieren toen we voor het eerst door zulk diep water moesten rijden dat het tien centimeter hoog op de motorkap stond en overal naar binnen stroomde. En zelfs na 20.000 kilometer te hebben gereden verbazen we ons nog bijna dagelijkse over wat we langs de kant van de weg zien. Maar we hebben ook iets gedaan wat in Afrika heel normaal is, maar in Nederland toch wel heel ver van ons af staat.

We zijn in Malawi op de markt, op zoek naar kip. Op de markt kun je uiteraard ook vlees kopen, maar dat is met name geit. Varkens- en rundvlees is moeilijk te vinden. Kip is er al helemaal niet, alleen ingevroren plofkippen in de supermarktjes. We besluiten dan ook, net zoals de meeste locals, een levende kip te kopen. We vinden iemand die hem voor ons wil slachten, wat nog even zoeken was omdat iedereen z’n levende kip mee naar huis neemt en zelf slacht. We lopen naar een berg veren, overduidelijk de plek waar vaker een kippetje is geslacht. We dwingen onszelf om te kijken, hoewel met name Inge het vreselijk vindt. Binnen één minuut is het klusje geklaard en stopt de kip met stuiptrekken. Hij wordt vervolgens een paar minuten in kokend water gedompeld, geplukt en in stukken gesneden. Alleen de kop, de klauwen en de ingewanden laten we achter, die een ander vermoedelijk ’s avonds lekker heeft zitten eten. Waarom we niet gewoon een plofkip hebben gekocht? We vinden dat we in Nederland te ver weg staan van de voedselketen. Te ver om, met name voor onze generatie en jonger, nog écht te weten waar ons eten vandaan komt. Te ver om nog enig gevoel te hebben met wat je eet.

afrika
Het selecteren van de kip

Inges eerste reactie: we moeten haar een naam geven, ze mag niet anoniem sterven. Daarom hebben we haar Gerda genoemd. Inges tweede reactie toen Gerda eenmaal in stukken was verdeeld en we haar meenamen om in onze diepvries te leggen: ik wil haar niet opeten, ik wil nooit meer vlees eten! Hypocriet, absoluut. Maar één ding is zeker: het voelt totaal anders om vlees te eten waarvan je het dier nog hebt gezien, opdracht hebt gegeven om het te slachten, het voor je ogen hebt zien sterven en het vervolgens in de pan te leggen. Een paar uur later zaten we toch rijst met kip te eten, maar Gerda zullen we nooit vergeten…”

Hoe werd er door locals gereageerd op jullie avontuur?

“Het plan was om één jaar op reis te gaan, maar uiteindelijk zijn we straks anderhalf jaar onderweg geweest. Andere reizigers die we over de rit van Zuid-Afrika naar Nederland vertelden waren soms verrast, soms wat bezorgd maar velen waren vooral erg enthousiast. Locals reageerden totaal anders. De meesten kijken ons vreemd aan als we vertellen wat we aan het doen zijn, vermoedelijk ook omdat ze dachten dat we in één keer van zuid naar noord zouden rijden, zonder tussenstops om leuke dingen te doen en te zien. “Waarom zou je zo’n lange autorit willen maken?” “Hoeveel dagen zit je dan wel niet in de auto?” Of we kregen een blik die zei: jullie zijn hartstikke gek! Het feit dat we die doen omdat we het leuk vinden snappen ze niet. En als je je verplaatst in hun situatie is het ook wel begrijpelijk: veel mensen die we tegenkomen zijn arm en hebben soms niet eens voldoende geld om hun kinderen naar school te kunnen sturen. Hoe kun je je dan voorstellen dat iemand voor zijn plezier zolang de tijd neemt om dwars door Afrika te rijden?

Traditionele Hamar Tribe vrouw met kindje, afrika
Traditionele Hamar Tribe vrouw met kindje

Hebben jullie wel eens een moment gehad dat je dacht: waar zijn we in hemelsnaam aan begonnen?

We hebben geen moment spijt gehad van de keuze om deze reis met de auto te gaan maken. We zijn gelukkig nooit in enge situaties terechtgekomen, mensen zijn altijd vriendelijk en behulpzaam. Natuurlijk hebben we verschillende keren ‘pech’ gehad met de auto, als je zo’n reis maakt moet je daar ook wel rekening mee houden en er is natuurlijk geen ANWB! Maar niet één keer zijn we echt stil komen te staan langs de kant van de weg. Een Land Rover schijnt altijd te blijven rijden, wat er ook aan de hand is. Een bijna oververhitte motor, de achteras waar olie uit lekte, de stuurpomp die het begeeft of moeren die los trillen door de oneindige hobbelwegen. We zien het als onderdeel van het avontuur. We hoeven het gelukkig niet allemaal zelf op te lossen, want in elk dorpje vind je wel een monteur die aan de auto kan sleutelen. Je moet vaak wel zelf voor de juiste onderdelen en gereedschappen zorgen, kleinigheidje.

Botswana_een van de vele houten, gammele, bruggen_2 (1)
Een van de vele gammele bruggen in Botswana

Heb je adviezen voor andere mensen die een vergelijkbare trip gaan maken?

“Zou je een vergelijkbare trip willen maken? Voor de auto is het belangrijk dat je het standaard gereedschap en een aantal reserveonderdelen bij je hebt. En voor jezelf: laat je vooral niet afschrikken door alle mensen die zich afvragen of je wel levend van zo’n reis terugkomt. De wereld is een stuk minder eng dan mensen denken. Ten eerste hebben we in Afrika zeker 75 procent van de tijd telefoon- en internetbereik gehad. Ook zijn mensen een stuk behulpzamer dan wij in Nederland gewend zijn en ze staan veel vaker open voor een praatje. Ondanks dat veel mensen in Afrika arm zijn willen ze je graag een kop thee aanbieden. In een restaurant in Rwanda gaf een man zelfs zijn lepel aan Ingeborg zodat ze kon proeven wat hij at (vermoedelijk omdat we nogal hongerig naar zijn bord eten stonden te kijken)! We hebben nooit zonder eten gezeten want in elk land stikt het van de groente- en fruitmarktjes. Een blok zeep, tandpasta, koekjes, koffie en thee, rijst, pasta en ga zo maar door. Alles is te koop. Misschien niet van het merk dat je gewend bent, maar dat hoort er juist een beetje bij.”

Kijkend naar de toekomst. Alweer een ander avontuur of droombestemming in gedachten?

Wanneer we op vakantie zijn hebben we het altijd over onze volgende bestemming. En dat is nu niet anders geweest. We hebben zo ontzettend veel mensen ontmoet, met allemaal hun eigen verhaal en hun eigen avonturen, dat we enorm veel inspiratie hebben opgedaan. Ondanks dat we inmiddels in meer dan vijftig landen zijn geweest, blijft het lijstje met nieuwe bestemmingen groeien. Onze droom? Opnieuw met een auto op reis. De route hebben we al in gedachten: van Nederland naar het verre Oosten, dwars ‘The Stan’s,’ zoals het onder reizigers bekend staat. Door Pakistan, Oezbekistan, Tadzjikistan, et cetera.

Kamperen in Namibie, Afrika
Kamperen in Namibië

Wat is voor jullie de essentie van reizen?

“Reizen staat voor ons gelijk aan het ontdekken van nieuwe culturen, gerechten, gebruiken en mensen. Ongewild kom je vervolgens ook gelijk in de meest gekke situaties terecht. Zo wilden we nog even snel naar het toilet voordat we de hele dag het South Luangwa National park in gingen (Zambia). Het hokje dat werd aangewezen bleek geen wc te hebben: geen wc-pot, geen gat in de grond, helemaal niks! Twijfelend vroegen we opnieuw of dit het juiste hokje was, maar de vrouw keek ons aan waarom we niet snapten dat die vloer zelf gewoon de wc wa

Het maken van zo’n lange reis geeft je vooral de tijd om je dromen waar te maken. De wereldreis die we maken en het rijden met Ollie is één van onze dromen. Een droom die Ingeborg al jaren heeft is dat ze graag een boek wil schrijven. Toen we dan ook de knoop doorhakten om voor zo’n lange tijd op reis te gaan, besloot ze direct dat dit het moment was. En waar heb je nou een mooier kantoor dan in Zambia tijdens de zonsondergang aan de Luangwa rivier?”

afrika, Twan en Inge aan de wijn - Kaapstad (1)
Aan de Zuid-Afrikaanse wijn in Kaapstad, waar de reis begon

500 DAGEN OP REIS

Ingeborg heeft een boek geschreven over haar avonturen. 500 DAGEN OP REIS vertelt het verhaal van een avontuurlijke meid die besloot huis en haard achter te laten en haar drukke, werkende leven in Nederland in te ruilen voor een leven zonder vast programma, zonder route, op budget. En dat betekent dat je soms in bizarre situaties terechtkomt, moet eten wat er walgelijk uitziet en in ontiegelijk vieze bedden slaapt. Een ding is zeker:het levert vooral de meest hilarische en verbazingwekkende situaties op!Nu te koop op Bol.com!

500 dagen op reis, afrika

Meer leuke content? Like ons op Facebook

13-11-2017 - Alrik de Jong